Küresel siyasetin, ekonominin ve popüler kültürün hızla değiştiği bir dönemde, yerelden globale uzanan olaylar silsilesi aslında tek bir büyük resme işaret ediyor: Eski düzenin çatırdadığı ve yenisinin henüz şekillenmediği o “gri alan”.
Silivri’de devam eden duruşmalar, sadece hukuki bir süreç değil, aynı zamanda Türkiye’deki siyasal psikolojinin de bir yansıması. Necati Özkan’ın savunmasında İbrahim Kalın’ın kitabından yaptığı Heidegger alıntısı, davanın “teknik” bir mesele olmaktan çıkıp bir “anlam” kavgasına dönüştüğünü gösteriyor. Modern hukukta, delillerin ötesinde kurulan bu tür felsefi savunmalar, kamuoyu nezdinde meşruiyet devşirme amacı taşır. CHP içindeki katılım tartışmaları ise, muhalefetin bu tür sembolik alanları ne kadar sahiplendiğine dair içsel bir eleştiri niteliğinde.
Macaristan’daki değişim, sadece bir liderin gitmesi değil, 16 yıllık bir hegemonyanın ekonomik gerçekler karşısında nasıl çözüldüğünün kanıtıdır.
Antonio Gramsci’nin hapishane defterlerinde geçen o meşhur tespit bugün her zamankinden daha aktüel: “Eski dünya ölüyor, yenisi doğmak için mücadele ediyor; bu alacakaranlıkta canavarlar ortaya çıkar.” BM’nin işlevsizleşmesi, AB’nin iç çatışmaları ve algoritma temelli yeni oligarkların (yapay zeka devleri) yükselişi, tam da bu “canavarlar” dönemine işaret ediyor. Liderlerin yaşlandıkça çatışma arzusunun artması (Putin, Netanyahu, Trump), biyolojik ve siyasal gücün tehlikeli bir birleşimi olarak sosyolojik bir risk teşkil ediyor.
İstanbul gece hayatına yapılan baskınlar, uyuşturucu operasyonlarının ötesinde bir “reputasyon yönetimi” krizidir. Cem Mirap ve Luca örneğinde olduğu gibi, markaların yıllar süren emeği bir sabah baskınıyla sarsılabiliyor. Buradaki kritik nokta masumiyet karinesidir. Hukuk devletinde “kurunun yanında yaşın yanması,” sadece bireylere değil, Türkiye’nin gastronomi ve turizm sermayesine de zarar verir. Mekanların sermaye yapısının şeffaflaşması, bu tür krizlerin aşılmasındaki tek anahtardır.
Fransız çimento devi Lafarge’ın Suriye’de DEAŞ’a rüşvet vererek fabrikasını işletmesi, Batı’nın “etik değerler” ve “geopolitik çıkarlar” arasındaki ikiyüzlülüğünü ifşa etmiştir.
Dünya petrol ticaretinin %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, bugün ABD ve İran arasında bir “boğma noktası” (chokepoint) haline gelmiştir.
İran’ın gemi başına talep ettiği 2 milyon dolarlık geçiş ücreti, küresel enflasyonu tetikleyebilecek bir ekonomik nükleer bombadır. ABD’nin ablukası ise bu kozu İran’ın elinden almayı hedeflerken, bölgeyi sıcak çatışmanın eşiğine getirmektedir.
The Telegraph gazetesinin Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında yayınladığı ve sonradan sildiği hatalı haber, modern savaşın artık sadece sahada değil, haber merkezlerinde verildiğini kanıtlıyor. Axel Springer gibi İsrail yanlısı çizgisi kurumsal tüzüğünde olan medya devlerinin mülkiyetindeki yayın organları, “çerçeveleme” (framing) yöntemiyle algıları yönetmektedir. Hakan Fidan’ın bu durumu bir “devlet stratejisine dönüştürme çabası” olarak tanımlaması, Türkiye’nin bu provokasyonlara karşı geliştirdiği soğukkanlı refleksin bir parçasıdır.
Uganda Genelkurmay Başkanı’nın absürt talepleri, ilk bakışta bir sosyal medya komedisi gibi görünse de arkasında Afrika boynuzundaki güç çekişmesi yatar. Türkiye’nin Somali’deki askeri ve enerji ağırlığı (F-16 uçuşları ve sondaj faaliyetleri), İsrail ve bölgedeki müttefiklerini rahatsız etmektedir. Bu tür “uç” çıkışlar, aslında Türkiye’nin Afrika’daki artan yumuşak ve sert gücüne karşı duyulan hazımsızlığın karikatürize edilmiş halidir.
Macaristan’dan Somali’ye, Silivri’den Coachella sahnesine kadar her olay, kurumların çöktüğü ve yeni güç odaklarının çarpıştığı o “canavarlar çağının” bir parçası. Bu türbülanslı dönemde ayakta kalmanın yolu, dezenformasyona karşı uyanık olmak ve Gramsci’nin önerdiği gibi “aklın kötümserliğine karşın iradenin iyimserliğini” korumaktır.
